List otwarty

w sprawie standardów proceduralnych i etycznych w kontekście akcji #metoo i innych akcji publicznego piętnowania niewłaściwych zachowań

Akcja #metoo zapoczątkowała ważne zmiany w sposobach mówienia o molestowaniu seksualnym i innych formach przemocy wobec kobiet. Po latach bagatelizowania tych problemów, zarówno przez media i opinię publiczną, jak przez organy prawa, nareszcie głos kobiet opowiadających o doświadczaniu przemocy, dzięki ich determinacji i ciężkiej pracy, zaczyna być słyszalny. Zdajemy sobie sprawę, że ujawnianie sytuacji, w której padło się ofiarą przemocy, jest niebywale trudne. Tym bardziej powinniśmy, wszystkie i wszyscy, dołożyć wszelkich starań, aby żadna kobieta nie musiała się już obawiać ujawnienia doznanej agresji. Tylko w ten sposób możemy przyczynić się do budowania lepszego społeczeństwa demokratycznego, w którym obywatelki i obywatele w równym stopniu mogą korzystać ze swoich praw i wolności.

Bezwarunkowe wsparcie dla ofiar przemocy nie może jednak oznaczać zgody na stosowanie mechanizmów publicznego linczu oraz odbierania oskarżonym prawa do obrony. Tego rodzaju zachowania są sprzeczne z podstawowymi wartościami społeczeństwa demokratycznego, o które z zaangażowaniem walczymy w innych sferach życia publicznego. Nie zgadzamy się, aby domniemanie niewinności, prawo do obrony i prawo do sprawiedliwego procesu ulegały zawieszeniu w jakimkolwiek kontekście. Bezpieczeństwo nas wszystkich, obywatelek i obywateli, zależy od tego, czy wymienione zasady będą przestrzegane w każdej sytuacji. Nie pozwólmy, aby język nienawiści, który zwalczamy od lat, a który jako użyteczne narzędzie polityczne powoduje od jakiegoś czasu realne narastanie przestępstw z nienawiści w Polsce, zawładnął także naszymi artykułami, postami i wypowiedziami. Czy naprawdę chcemy żyć w kraju, w którym publiczne oskarżenie wypowiedziane w mediach i niepoprzedzone rzetelnym śledztwem dziennikarskim pociąga za sobą zbiorowe przekonanie o winie i staje się w oczach opinii publicznej oraz innych mediów automatycznie wyrokiem, za którym idą konsekwencje publiczne i zawodowe dla osoby oskarżonej?

Musimy umieć kierować się naraz dwiema refleksjami: jedną, która głosi, że zawsze trzeba stać po stronie ofiar i umieć ich z szacunkiem wysłuchać, i drugą – o podstawowym znaczeniu konstytucyjnej zasady domniemania niewinności osoby oskarżonej (art. 42 Konstytucji RP). Mamy nadzieję, że akcja #metoo wywoła w Polsce pozytywną rewolucję, znacznie zmniejszając skalę przemocy wobec kobiet, będziemy dokładać starań, żeby tak się stało – ale ta rewolucja nie powinna pochłonąć przypadkowych ofiar.

Wsparcie dla kobiet ujawniających przypadki przemocy seksualnej nie może być równoznaczne z automatycznym wydawaniem wyroku wobec oskarżanych osób przez opinię publiczną, zwłaszcza jeśli chodzi o zarzut tak poważny jak gwałt. Zachowania osób oskarżonych powinny stać się przedmiotem formalnych postępowań, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności i ukarania winnych. Miarą naszej demokratycznej dojrzałości jest zadbanie o to, aby do tego czasu wstrzymać się od pospiesznego ferowania wyroków. Podejmując wysiłek stworzenia lepszego społeczeństwa, w którym kobiety i mężczyźni będą mogli czuć się bezpiecznie i z pełną swobodą realizować swoje prawa, nie stosujmy tych samych mechanizmów, przeciwko którym występujemy i które uznajemy za kluczowe zagrożenie dla demokracji.

Maciej Jakubowiak, redaktor, krytyk literacki
Radosław Korzycki, dziennikarz
Agata Diduszko-Zyglewska, dziennikarka
Katarzyna Tubylewicz, pisarka, tłumaczka
Magdalena Błędowska, redaktorka
Katarzyna Janowska, redaktorka
Michał Oleszczyk, krytyk filmowy, wykładowca akademicki
Agata Bielik-Robson, filozofka
Max Cegielski, pisarz, dziennikarz
Ludwika Włodek, reporterka, wykładowczyni akademicka
Monika Sznajderman, pisarka, wydawczyni
Agnieszka Jakimiak, dramaturżka
Agata Adamiecka, badaczka teatru, wydawczyni
Iwona Kurz, wykładowczyni akademicka
Anna Sasnal, scenarzystka, reżyserka
Wilhelm Sasnal, malarz, twórca filmów
Radosław Rychcik, reżyser
Maja Kleczewska, reżyserka
Olga Frycz, aktorka
Piotr Polak, aktor
Ewa Wanat, dziennikarka
Tomasz Fiałkowski, krytyk literacki
Maciej Gdula, socjolog, wykładowca akademicki
Witold Jurasz, dziennikarz
Katarzyna Szymielewicz, prawniczka
Marcin Meller, dziennikarz
Tomasz Stawiszyński, filozof, publicysta
Jakub Majmurek, publicysta
Katarzyna Malinowska, kulturoznawczyni, redaktorka filmowa
Aldona Machnowska-Góra, menadżerka kultury
Marta Ojrzyńska, aktorka
Karolina Adamczyk, aktorka
Agata Siwiak, kuratorka, producentka
Adam Leszczyński, publicysta, pracownik naukowy
Adam Ostolski, socjolog
Piotr Szumlewicz, ekspert związków zawodowych
Grzegorz Laszuk, reżyser teatralny
Maciej Nowak, dyrektor teatru
Paweł Soszyński, redaktor
Agnieszka Mrozik, pracowniczka naukowa
Weronika Grzebalska, socjolożka
Dorota Nowak, redaktorka
Karolina Iwaszkiewicz, tłumaczka, redaktorka
Agnieszka Słodownik, redaktorka
Agata Kołacz, menedżerka kultury
Aleksandra Hirszfeld, filozofka
Joanna Drozda, aktorka, reżyserka
Agnieszka Łabuszewska, menedżerka kultury
Joanna Klimas, projektantka mody
Bodo Kox, reżyser
Piotr B. Dąbrowski, aktor
Anna Golan, seksuolożka
Jędrzej Burszta, kulturoznawca
Karolina Lutczyn-Friedek, aktorka
Tomasz Nowicki, filozof, publicysta
Joanna Dziwak, pisarka
Katarzyna Jakubowiak, księgarka
Maciej Krych, animator kultury
Aldona Kopkiewicz, pisarka
Katarzyna Nowak, działaczka społeczna
Katarzyna Mykietyn, menedżerka
Maria Jahnz-Zuba, charakteryzatorka
Wojciech Kaniewski, dokumentalista, filmowiec
Wojciech Bernatowicz, muzykolog
Michał Trzciński, montażysta video, DJ radiowy
Agnieszka Różyńska, edukatorka, kuratorka
Patryk Kaczanowski, architekt
Jędrzej Nowicki, fotoreporter
Aleksandra Henglewska, koordynatorka artystyczna
Joanna Krawczyk, menedżerka kultury
Aleksandra Fuss, prawniczka
Lukasz Przytarski, tancerz
Hanna Maciąg, aktorka, performerka
Krzysztof Łapawa, kucharz
Adam Pluszka, redaktor, tłumacz
Magdalena Bazylewicz, anglistka
Barbara Stasiak, redaktorka
Janek Rojewski, dziennikarz
Jacek Jelonek, społecznik
Arek Kluk, społecznik
Mikołaj Komar, redaktor
Justyna Bilik, scenarzystka
Joanna Szeszuła, socjoterapeutka
Magdalena Jaszewska, księgowa
Marcin Leszczyński, fotograf
Dorota Kozińska, krytyczka muzyczna, tłumaczka
Marcin Bosak, aktor
Paweł Skrodzki, radca prawny
Piotr Gruszczyński, dramaturg, publicysta
Paweł Maślona, reżyser
Piotr Tarczyński, tłumacz, publicysta
Katarzyna Gniewkowska, aktorka
Hanna Janczak, poetka
Karolina Adamczyk, aktorka
Justyna Sobolewska, krytyczka literacka
Piotr Kamiński, tłumacz, dziennikarz
Wanda Kamińska, fizyczka
Beata Walentowska, montażystka
Łukasz Twarkowski, reżyser
Magda Bartnik, kulturoznawczyni
Paweł Bravo, dziennikarz
Maciej Stroiński, krytyk teatralny, tłumacz
Jędrzej Napiecek, scenarzysta
Tomasz Cyz, reżyser, redaktor
Paweł Jasnowski, krytyk, judaista
Magda Grudzińska, menedżerka kultury, teatrolożka
Mikołaj Iwański, ekonomista, nauczyciel akademicki
Aleksandra Janus, pracowniczka kultury
Wojciech Engelking, pisarz
Przemysław Sokołowski, grafik i ilustrator
Krzysztof Kłopotowski, publicysta
Jan Burzyński, filozof, tłumacz
Ludwika Mastalerz, krytyczka filmowa, recenzentka gier video
Łukasz P. Skurczyński, teolog
Dominika Komender, tłumaczka, dziennikarka
Grzegorz Niziołek, wykładowca akademicki
Kamil Sobieraj, historyk
Daria Kasperek, studentka reżyserii
Michał Broniatowski, dziennikarz
Piotr Micuła, społecznik, ekonomista
Damian Muszyński, edukator medialny, wykładowca akademicki
Rafał Jakubowicz, artysta wizualny
Alicja Muller, redaktorka
Łukasz Knap, dziennikarz i krytyk filmowy
Małgorzata Chodyła, rzeczniczka prasowa
Ika Sienkiewicz–Nowacka, kuratorka
Paula Skalnicka-Kirpsza, dziennikarka
Magda Ujma, krytyczka sztuki, kuratorka wystaw
Zuzanna Ziomecka, redaktorka i nauczycielka mindfulness
Kacper Kutrzeba, literaturoznawca
Michał Dymek, operator filmowy
Anna Demenko, adwokatka, nauczycielka akademicka
Jagoda Grondecka, orientalistka
Rafał Samusik, scenarzysta, reżyser
Ewa Tomulis, przedsiębiorczyni
Kamil Muzyka, specjalista ds. górnictwa kosmicznego, transhumanista
Anna Sańczuk, dziennikarka
Tomasz Nyczka, dziennikarz
Artur Zaborski, dziennikarz
Jakub Momro, wykładowca akademicki
Iga Gańczarczyk, wykładowczyni akademicka, reżyserka teatralna
Wojciech Brzozowski, nauczyciel akademicki
Ana Brzezińska, reżyserka i producentka
Ewa Nosarzewska, redaktorka
Aleksandra Przegalińska, filozofka, specjalistka w zakresie AI
Marek Idziak-Sępkowski, architekt, bloger LGBT
Melchior Gaduła, filozof i poeta
Monika Niemczyk, aktorka
Bogna Wróż, kulturoznawczyni, tłumaczka
Radosław Krąpiec, redaktor, psycholog, nauczyciel akademicki
Jacek Poniedziałek, aktor
Agnieszka Jęksa, dziennikarka
Weronika Książek, dziennikarka
Mariusz Piotr Baj, psycholog, etyk
Tadeusz Słobodzianek, dramaturg
Estera Flieger, dziennikarka
Jakub Wątor, dziennikarz
Monika Rudaś-Grodzka, historyczka literatury
Anna Pol, matematyczka

Zbieranie podpisów pod listem zostało zakończone. Dziękujemy wszystkim sygnatariuszkom i syganatariuszom.